Quote from JNP aviary on July 9, 2026, 3:33 pm

พื้นฐานพันธุกรรมของนกม็องก์ (Quaker Parrot)

การเพาะพันธุ์นกม็องก์ให้ได้สีตามต้องการ จำเป็นต้องเข้าใจรูปแบบการถ่ายทอดพันธุกรรมของแต่ละยีนก่อน เพราะยีนแต่ละชนิดมีวิธีการถ่ายทอดแตกต่างกัน หากเข้าใจหลักการพื้นฐาน จะสามารถวางแผนการจับคู่พ่อแม่พันธุ์ได้อย่างแม่นยำ

1. ประเภทของการถ่ายทอดพันธุกรรม

1. Autosomal Dominant (ยีนเด่น)

ยีนเด่นจะแสดงลักษณะออกมาทันทีเมื่อได้รับมาจากพ่อหรือแม่เพียงหนึ่งข้าง จึงไม่มีสถานะ Split หรือพาหะ

ตัวอย่าง

• Grey
• Dark Factor (Incomplete Dominant)

---

2. Autosomal Recessive (ยีนด้อย)

ลูกนกจะแสดงสีได้ก็ต่อเมื่อได้รับยีนด้อยจากทั้งพ่อและแม่

หากได้รับเพียงหนึ่งยีน จะเป็น Split หรือพาหะ ซึ่งภายนอกจะดูเป็นสีปกติ

ตัวอย่างที่พบใน Quaker

• Blue locus (Blue / Turquoise / Aqua)
• บางสายพันธุ์ของ Fallow (ขึ้นกับระบบที่ใช้)

---

3. Sex-linked Recessive (ยีนด้อยบนโครโมโซมเพศ)

ในนก

• ตัวผู้ = ZZ
• ตัวเมีย = ZW

ตัวเมียมีโครโมโซม Z เพียงตัวเดียว จึงแสดงสีทันทีเมื่อได้รับยีนด้อย

ส่วนตัวผู้ต้องได้รับยีนด้อยทั้งสองข้างจึงจะแสดงสี หากมีเพียงยีนเดียวจะเป็น Split

ยีนที่ใช้กันทั่วไปใน Quaker ได้แก่

• Ino
• Pallid
• Cinnamon
• Opaline

---

2. ยีนที่พบได้บ่อย

Grey

• ประเภท : Autosomal Dominant

หากผสม

Normal × Grey (Single Factor)

ลูกประมาณ

• 50% Grey
• 50% Normal

Grey ไม่มีสถานะ Split

---

Dark Factor

เป็นยีนแบบ Incomplete Dominant

ผลที่พบ

ไม่มี Dark

Green → Green

Blue → Blue

Dark 1 ตัว

Green → Dark Green

Blue → Cobalt

Dark 2 ตัว

Green → Olive Green

Blue → Mauve

Dark Factor ไม่ได้ยับยั้ง Turquoise แต่จะทำให้เกิดสีใหม่ตามการรวมของยีน

---

Blue Locus

Blue เป็นยีนด้อย

โดยกลุ่มเดียวกันประกอบด้วย

• Blue
• Turquoise
• Aqua

ยีนเหล่านี้เป็น multiple alleles ของตำแหน่งเดียวกัน

จึงไม่สามารถมี Blue และ Turquoise พร้อมกันได้ แต่สามารถเกิดรูปแบบ

• Blue/Turquoise
• Aqua/Blue
• Aqua/Turquoise

ซึ่งให้สีแตกต่างกัน

---

Cinnamon

เป็นยีน Sex-linked recessive

ตัวผู้

• Split Cinnamon
• Visual Cinnamon

ตัวเมีย

• ไม่มีสถานะ Split
• ถ้ามียีนจะแสดง Cinnamon ทันที

---

Ino

เป็น Sex-linked recessive

ลักษณะเด่นคือ

• ตาแดง
• เมลานินลดลงหรือหายไป
• เมื่ออยู่บนพื้น Green เรียก Lutino
• เมื่ออยู่บนพื้น Blue เรียก Albino

---

Pallid

เป็น Sex-linked recessive

สีโดยรวมจะอ่อนลงแต่ยังมีเมลานินเหลืออยู่ แตกต่างจาก Ino

---

Opaline

เป็น Sex-linked recessive

ทำให้ลวดลายขนเปลี่ยน โดยสีของลำตัวและปีกกระจายแตกต่างจากปกติ

---

3. การวางแผนผสมพันธุ์

ควรทราบข้อมูลของพ่อแม่พันธุ์ทั้ง

• สีที่แสดง (Visual)
• ยีนแฝง (Split)

ก่อนจับคู่ทุกครั้ง

การผสมหลายยีนพร้อมกันควรใช้โปรแกรมคำนวณ เช่น BirdGen หรือ GenCalc เพราะความน่าจะเป็นจะซับซ้อนมาก

---

4. การบันทึกสายพันธุ์

การเพาะพันธุ์ที่มีคุณภาพควรบันทึก

• สี
• Split
• พ่อแม่
• วันเกิด
• ผลการผสมแต่ละครั้ง

ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยวางแผนการเพาะพันธุ์ในรุ่นถัดไปได้อย่างแม่นยำ

---

5. สุขภาพของพ่อแม่พันธุ์

แม้จะวางแผนพันธุกรรมได้ดีเพียงใด หากพ่อแม่พันธุ์สุขภาพไม่แข็งแรง ก็อาจส่งผลต่ออัตราการผสมติด คุณภาพไข่ และการเจริญเติบโตของลูกนก

โดยทั่วไปควรเริ่มใช้เป็นพ่อแม่พันธุ์เมื่ออายุประมาณ 12–18 เดือน และมีสุขภาพสมบูรณ์

---

 

• Blue locus (Blue / Turquoise / Aqua เป็น multiple alleles)
• Grey = Autosomal Dominant
• Dark = Incomplete Dominant
• Ino, Cinnamon, Pallid, Opaline = Sex-linked
• ใช้คำว่า Visual และ Split ตามมาตรฐานนักเพาะพันธุ์